İş dünyasının yakından takip ettiği gelişmeleri aktaran güncel DUNS haberleri çerçevesinde, İngilizce olarak yayımlanan kapsamlı bir pazar araştırmasının detaylı Türkçe özetini inceliyoruz. Dun & Bradstreet tarafından açıklanan Küresel İş İyimserliği (Global Business Optimism Insights) anketi, tedarik zincirleri, ticaret politikaları ve yatırım akışlarında belirginleşen stratejik riskleri gözler önüne seriyor. Kaynağa göre, yaklaşık 10.000 üst düzey yöneticinin katılımıyla gerçekleştirilen bu araştırma, makroekonomik belirsizliklerin ve zayıflayan küresel talebin, iş dünyasındaki iyimserliği 2023’ün sonlarından bu yana en düşük seviyesine çektiğini gösteriyor. Şirketler, bir yandan artan girdi maliyetleriyle mücadele ederken diğer yandan tedarik zinciri dayanıklılığını koruyabilmek için stratejilerini yeniden değerlendiriyor. Raporun tüm ayrıntıları ve uluslararası ticarete etkileri aşağıdaki bölümlerde derlenmiştir.
Küresel Risk Raporu ve DUNS Haberleri: Ana Bulgular
Kısa Özet
- Anket, 32 ekonomi ve 17 sektörü kapsayan yaklaşık 10.000 iş liderinin görüşlerini yansıtmaktadır.
- Küresel İş İyimserliği Endeksi yüzde 6,5 oranında daha düşerek gerilemesini sürdürmüştür.
- Yöneticilerin yüzde 54’ü ticari gerilimlerin aynı kalmasını veya şiddetlenmesini bekliyor.
- Küresel Tedarik Zinciri Süreklilik Endeksi yüzde 9,7 oranında düşüş yaşamıştır.
- Üretim sektöründeki iyimserlik kaybı (yüzde -8,3), hizmet sektörüne (yüzde -5,4) kıyasla daha derindir.
- Şirketlerin yarısından fazlası tedarik ve pazar için ABD dışındaki alternatiflere yönelmektedir.
- Yatırım Güven Endeksi yüzde 13,1 düşerek şirketlerin harcamaları ertelediğine işaret etmiştir.
Detaylar ve Arka Plan
Dun & Bradstreet’in 2025 yılı 3. çeyrek beklentilerini yansıtan Küresel İş İyimserliği raporu, piyasalarda hakim olan temkinli tutumu net bir şekilde ortaya koymaktadır. Kaynak metinde aktarılan verilere göre, ilk çeyrekte yüzde 12,9 ve ikinci çeyrekte yüzde 1,3 oranında düşen iyimserlik endeksi, bu dönemde yüzde 6,5 oranında ek bir kayıp yaşamıştır. Merkez bankalarının faiz indirimlerine başlamış olması, henüz şirketlerin finansal koşullarına belirgin bir iyileşme olarak yansımamıştır. Yöneticilerin yüzde 54’ü mevcut küresel ticaret gerilimlerinin hafiflemeyeceğine, aksine mevcut durumunu koruyacağına ya da daha da artacağına inanmaktadır.
Sektörel bazda incelendiğinde, iyimserlikteki bu düşüşün özellikle imalat ve üretim alanlarında yoğunlaştığı görülmektedir. Metal üretimi, otomotiv ve sermaye malları gibi ticaret politikalarındaki değişimlere doğrudan maruz kalan sektörler en çok etkilenen alanlardır. Orijinal rapora göre tekstil (yüzde -17,0), elektrik (yüzde -15,0), metal (yüzde -12,7) ve otomotiv (yüzde -9,7) gibi alanlarda faaliyet gösteren işletmeler, operasyonel marjlar açısından çeyreklik bazda en büyük güven kaybını bildiren gruplar arasında yer almıştır. Şirketler yavaşlayan talep ve inatçı girdi maliyetleri nedeniyle daralan kâr marjlarıyla mücadele etmektedir.
Küresel Tedarik Zinciri Süreklilik Endeksi’nde yaşanan yüzde 9,7’lik sert düşüş ise, yıl başından bu yana toplam erimenin yüzde 18,6’ya ulaştığını göstermektedir. Ankete ABD dışından katılan işletmelerin yarısından fazlası, tedarik veya genişleme için alternatif pazarlar aradıklarını belirtmiştir. Bu alternatifler arasında yüzde 23 ile Avrupa Birliği ve yüzde 15 ile Çin hariç Asya bölgesi öne çıkmaktadır. Çin ana karasını ilk tercih olarak görenlerin oranı ise sadece yüzde 5’te kalmıştır; bu durum, pazar seçiminde jeopolitik faktörlerin giderek daha büyük bir rol oynadığını doğrulamaktadır. İşletmelerin uluslararası ticarette güvenilir aktörlerle çalıştıklarını doğrulamak için şeffaf bir veri yapısına ihtiyaç duyduğu bu aşamada, global kimlik doğrulama süreçlerinin önemi artmaktadır. İlgili kayıt süreçleri hakkında bu sayfadan ek bilgi alınabilir.
Yatırım ve finansman cephesinde de temkinli bir duruş göze çarpmaktadır. Küresel İş Yatırımı Güven Endeksi yüzde 13,1 oranında gerileyerek üst üste üçüncü kez düşüş kaydetmiştir. İşletmelerin yalnızca yüzde 55,4’ü uzun vadeli fon artırımı beklerken, bu oran bir önceki çeyrekte yüzde 70 seviyesindeydi. Ayrıca işletmelerin yarısından azı sattıkları ürün ve hizmetlerin ödemelerini zamanında almayı beklemektedir. Bu veriler, şirketlerin sermaye harcamalarını erteleyerek bilançolarındaki riskleri azaltmaya çalıştıklarını açıkça göstermektedir.
Bu Haber Ne Anlama Geliyor?
Bu araştırma sonuçları, küresel iş dünyasında uzun süredir konuşulan belirsizliklerin artık kalıcı strateji değişikliklerine yol açtığını kanıtlamaktadır. Kaynak metinde D&B Global Baş Ekonomisti Arun Singh tarafından da vurgulandığı üzere; ticaret sürtüşmeleri, gümrük vergisi riskleri ve düzenleyici politikalar, şirketleri çoklu kaynak sağlama (multi-sourcing) ve dost ülkelerden tedarik (friendshoring) gibi adımlar atmaya mecbur bırakmaktadır. Şirketlerin artık tek bir coğrafyaya veya tek bir tedarikçiye bağımlı kalma lüksü giderek azalmaktadır.
Türkiye ve çevre bölgelerdeki şirketler için bu durum, hem yeni bir fırsat penceresi hem de bir uyarı niteliğindedir. Küresel aktörler tedarik zincirlerini Asya’dan veya tek merkezli pazarlardan kaydırmaya çalışırken, uyum (compliance) yeteneği yüksek, finansal şeffaflığını kanıtlamış bölgelere ve şirketlere yönelecektir. Şirketlerin işletme sermayesi döngülerini sıkı bir şekilde yönetmesi, ödeme gecikmelerine karşı likiditeyi güçlü tutması ve tedarikçi risklerini gerçek zamanlı verilerle izlemesi hayati önem taşımaktadır. İşletmenizin uluslararası platformlardaki görünürlüğünü yönetmekle ilgili daha fazla detayı merak ediyorsanız, detaylı bilgiye SSS sayfamızı inceleyerek ulaşabilirsiniz.
Editör Notu: Bu makale, Dun & Bradstreet tarafından yayımlanan İngilizce orijinal bültenin (Dun & Bradstreet Global Survey of 10,000 Executives Uncovers Intensifying Strategic Risks Across Supply Chains, Trade and Investment Flows) Türkiye’deki okuyucular için hazırlanan bilgilendirici Türkçe özetidir. Araştırmanın tam metnine ve detaylı verilere aşağıdaki kaynak bağlantısı üzerinden erişilebilir.
Kaynak
- İngilizce Orijinal Metin: Dun & Bradstreet Press Release
Sık Sorulan Sorular
duns.com.tr resmi bir site mi?
HAYIR. duns.com.tr BAĞIMSIZ bir bilgi platformudur; Dun & Bradstreet veya DNB adına resmi işlem yürütmez. Resmi bilgi için kaynağı ve ilgili kurum sayfalarını inceleyin.
D&B Küresel İş İyimserliği anketi kaç kişiyi kapsıyor?
Orijinal rapora göre, anket yaklaşık 10.000 üst düzey yöneticiyi, 32 farklı ekonomiyi ve 17 sektörü kapsamaktadır.
Yeni DUNS haberleri ışığında tedarik zinciri endeksi ne kadar geriledi?
Küresel Tedarik Zinciri Süreklilik Endeksi yüzde 9,7 oranında gerileyerek, yıl başından bu yana toplamda yüzde 18,6’lık bir düşüş kaydetmiştir.
Ankete göre şirketler yatırım ve finansman konusunda nasıl bir tutum sergiliyor?
Şirketler sermaye harcamalarını ertelemekte ve uzun vadeli fon sağlama beklentilerinde düşüş yaşamaktadır. Yöneticilerin sadece yüzde 55,4’ü uzun vadeli fon bulmayı bekliyor.
⚠️ Önemli: duns.com.tr, Dun & Bradstreet’in BAĞIMSIZ bilgi platformudur ve resmi partner DEĞİLDİR. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır.
Sonuç olarak, makroekonomik belirsizliklerin devam ettiği bu süreçte küresel piyasalarda ayakta kalmak, sağlam risk değerlendirme mekanizmaları kurmaya ve dinamik stratejiler geliştirmeye bağlıdır. Yukarıda yer alan veriler doğrultusunda, güncel gelişmeleri takip etmek ve kurumların uluslararası görünürlüğünü nasıl sürdürebileceklerine dair yönergeleri izlemek kritik hale gelmektedir. En taze verilere ve anket sonuçlarının aslına doğrudan editör notunda belirtilen kaynak bölümündeki bağlantı üzerinden ulaşabilir ve gelişmeleri takip edebilirsiniz.